این وبلاگ باهدف درج مطالب آموزشی-تربیتی وفرهنگی دوره ابتدایی وارتباط باهم اندیشان راه اندازی شده است

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

 

مشخصات كلي :

نام درس : جغرافیا پایه ی چهارم

موضوع درس : نقشه چیست؟

صفحات : 11تا16

شماره ی طرح درس:سه3

سابقه ی خدمت:11سال

کد پرسنلی:84125299                                              

 نام و نام خانوادگي : حکیم عمرانی

 دبستان : شاهد پسران مریوان

مدرك و رشته تحصيلي : ليسانس آموزش ابتدايي         

تعداد دانش آموزان :30نفر

زمان : 50 دقيقه

تاریخ:      /        /1388      

 

 

اداره آموزش و پرورش شهرستان مریوان

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

                  

هدف كلي: آشنایی فراگیران با نقشه

هدفهای جزیی:(در قلمرو دانش ها،مهارت ها ونگرش ها)

درپایان این درس، از فراگیران انتظار می رود:

1-   فراگیر با مفهوم نقشه آشنا شود.

2-    فراگیر با مفهوم راهنمای نقشه آشنا شود.

3-   فراگیر نحوه ی تهیه ی نقشه یاد بگیرد.

4-   فراگیر بتواند نقشه ی ساده ای از محل زندگی خود رسم کند.

5-   فراگیر با کمک راهنمای نقشه،معنای علامت های نقشه را بفهمد.

6-  نسبت به استفاده از نقشه و راهنمای آن علاقه نشان دهندو کنجکاو باشند.

هدف های رفتاری(عملکردی)

الف:شتاختی

1- فراگیر با مفهوم نقشه آشنا می شود.

2- فراگیر با مفهوم راهنمای نقشه آشنا می شود.

3- فراگیر نحوه ی تهیه ی نقشه یاد می گیرد.

4-مطالبی درباره ی نقشه وراهنمای نقشه بیان می کنند.

5- نقشه وراهنمای نقشه را تعریف می کنند.

 

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

  ب: مهارتها

1-   فراگیران  چیزهایی را روی میز می گذارند و شکل آن ها را از بالا رسم می کنند.

2-   فراگیران با راهنمایی وکمک معلّم نقشه ی کلاس خود را می کشند.

3-   فراگیران با راهنمایی وکمک معلّم برای نقشه ی کلاس خودکه کشیده اند،راهنمای نقشه درست می کنند.

4-   فراگیران با کمک راهنمای یک نقشه نام شکل ها را در کنار آن ها روی نقشه می نویسند.

5-   فراگیران متناسب با راهنمای نقشه شکل های روی  نقشه  را رنگ آمیزی می کنند.  

ج)نگرش ها

1-  نسبت به نقشه وراهنمای آن ونحوه ی تهیه ی آن هاعلاقه نشان می دهندو کنجکاو می شوند.

2- درحین انجام کار گروهی به مزایا و اهمیت آن پی می ببرند.

3-درانجام کارهای گروهی ازخود علاقه مندی واحساس مسئولیت نشان می دهندوبا دیگران به خوبی همکاری می نمایند.

4-در پاکیزه نگه داشتن نقشه ها ازخود علاقه نشان دهند.

مفاهیم کلیدی: نقشه – راهنمای نقشه – علامت های نقشه

رفتار ورودی فراگیران:

1-مطالب درس های قبل را فرا گرفته باشند.(دانشی،مهارتی،نگرشی)

2- نحوه ی فعالیت را در گروه فرا گرفته باشد. (مهارتی،نگرشی)

3- قدرت تصور و تجسم را داشته باشد.(مهارتی)

4-بتواند آنچه را که مجسم می کند،بیان نماید. (دانشی،مهارتی،نگرشی)

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

5-متن درس را بخواندو واژه های آشنا را معنی کند. (دانشی،مهارتی،نگرشی)

الگوی یادگیری:

الگوی ساختن گرایی

رویکرد ها:

1-رویکرد شاگرد محور

2-رویکرد فعالیت محور

3-رویکرداکتشافی

4-رویکرد حل مسئله

6-   رویکرد همیاری

روش تدریس(روش ياددهي و يادگيري):

تلفیقی (ساخت گرا،همیاری،حل مسئله،سخنرانی،پرسش وپاسخ،بحث وگفتگو ،روش فعال و گروهي ،اکتشافی و...)

وسایل کمک آموزشی مورد نیاز: كتاب درسي – نقشه – تابلوی آموزشی(تخته سیاه) - گچ – مداد رنگی –کاغذ رسم نقشه یا کاغذ نقاشی –مداد تراش وجامدادی یا وسایل دیگر برای رسم شکل آن ها.

مهارت های زندگی به کار گرفته در طراحی آموزشی:

مشورت،تصمیم گیری،تفکر انتقادی،حل مسئله،مسئولیت پذیری،ارتباط مؤثر،خود آگاهی.

هوش های انسانی در رابطه با طراحی آموزشی:

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

هوش زبانی،هوش مکانی،هوش میان فردی،هوش درون فردی، هوش فضایی

تعامل گروهی: :  ( رو در رو  و چند جانبه )

پیام گیرنده (شاگرد)

 

                                                                                

 

پیام (مطلب)

پیام گیرنده (شاگرد)

پیام دهنده (معلم)

 

 

 

 


الگوی برقراری ارتباط

ارتباط افقی با سایر دروس:

- درارتباط با هنر (استفاده از رنگ ها،نقاشی و...)              

    - در ارتباط با درس فارسی ( گسترش دامنه ی لغات ،گوش دادن ، سخن گفتن و ...)

    - در ارتباط با علوم ( محیط زیست، مقایسه کردن و...)

مدل چیدن کلاس:

دایره ای و گروه بندی

روش گروه بندی:

تصادفی وبا کمک مهره های رنگی

 

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

فضای فیزیکی کلاس:

 

به نام خدا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

جدول زمانبندی:

 

ردیف

فعالیت

زمان به دقیقه

1

مرحله ی آمادگی

5

2

ارزشیابی تشخیصی

5

3

ایجاد انگیزه و ارائه درس جدید و ارزش یابی تکوینی

25

4

جمع بندی

5

5

ارزشیابی پایانی

5

6

تعیین تکلیف و فعالیتهای خارج از کلاس

5

7

جمع

50

مراحل تدریس:

1-آمادگی:

معلم با گشاده رویی و آرامش و با نگاهی پر از محبت وصمیمیت ضمن عرض سلام واحوال پرسی

 با شاگردان وحضور وغیاب به وضع روحی وروانی وجسمی دانش آموزان توجه می کند وبا نام خالق بی همتا  فعالیت های کلاس را شروع می کند و فعالیت های منزل راموردبررسی قرار می دهدو تشویقات لازم را به عمل می آورد .

 - معلم باید عبارت تشویق آمیزی به کار برد که منعکس کننده ی ارزیابی صادقانه ای از عملکرد فراگیر

       باشد.                      " استلاو سینادو "

2- ارزشیابی تشخیصی:

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

معلم : از دانش آموزان می خواهد در مورد درس جلسه قبل با هم مشورت کنند وبعد از مشورت گروهی  با (اشاره به یکی از دانش آموزان ) از او می خواهدوسایلی را که در یادگیری جغرافیا به ما کمک می کنند نام ببرد.

فراگیر:رایانه - عکس – نقشه –کتاب – فیلم – کره ی جغرافیا

معلم : آفرین خیلی خوب توضیح دادی ؛تشویق کنید وکارت فردی داده می شود.(ایجاد انگیزه و رغبت)

 اشاره به دانش آموز دیگر از او می خواهد که توضیح دهد زمین به چه شکلی است.

فراگیر:زمینی که ما بر روی آن زندگی می کنیم و شهر ها و کشور ها روی آن قرار دارند،به شکل یک کره ی بسیار بزرگ است  که به آن کره ی زمین گفته می شود.

معلم: آفرین، پسر خوب جواب شما عالی بود ، تشویق کنید. کارت تشویق فردی داده می شود. (ایجادانگیزه)

معلم:اشاره به دانش آموزی دیگر از او می خواهد که از روی یک کره ی جغرافیا یی کشور ایران را پیدا کرده و به دوستان خود نشان بدهد.

فراگیر:کشور ایران را روی کره پیدا می کند و به دوستانش نشان می دهد.

معلم: آفرین، بسیار خوب جواب دادی معلومه درس جلسه ی قبل را خوب یاد گرفته اید، تشویق کنید. کارت تشویق فردی داده می شود. (ایجاد انگیزه) 

3- ایجاد انگیزه و ارائه ی درس جدید:

الف-  فعالیت معلم : گروه بندی دانش آموزان ( به کمک مهره های رنگی یا هر روش دیگر )  ایجاد انگیزه – نظارت به یادگیری دانش آموزان ، ثبت تمام فعالیت های فراگیران ،راهنمایی به موقع فراهم کردن وسایل مورد نیاز ،توجه به وضع روحی ،روانی وجسمی دانش آموزان .

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

ب – فعالیت دانش آموزان :  پاسخ به پرسش ها ،گوش دادن ،علاقه به درس ،شرکت در فعالیت های فردی وجمعی ،توجه به موضوع کتاب،همراهی ودُم گیری از معلم ،احساس مسئولیت وآوردن وسایل  لازم به کلاس معلم : قبل از شروع درس جدیددانش آموزان را با کمک مهره های رنگی یا کارت های رنگی گروه بندی

 می کند. خوب بچه ها برای فعالیت در گروه های جدید آماده شوید و معلم دانش آموزان را به صورت تصادفی گروه بندی می کند به این صورت که به هر دانش آموز به طور تصادفی یک مهره ی رنگی می دهد و سپس از دانش آموزان که مهر ه های هم رنگ دارند ،می خواهد که در یک گروه قرارگیرند .

 دانش آموزان: با توجه به رنگ مهره ها ی خود در گروه جدید قرار می گیرند.

 معلم : برای گروه ها وسیله ای جهت دادن امتیاز گروهی مانندشکل زیر آماده می کند.

 

 

 

 

 

 


    

                  

 تعاوني دبستان پسرانه شاهد مريوان

  بن، ويژه تشويق دانش آموزان دبستان شاهد

    پسران در سال تحصيلي 88- 87   است .

    اين بن در فروشگاه مدرسه اعتباردارد .

 

 

   علاوه بر امتیازات گروهی جهت نادیده نگرفتن کارهای انفرادی می توان از کارت امتیازات فردی نیز  استفاده کرد . مانند بن کالا که می توان با دادن کارت تشویق فردی به مدیر مدرسه ،ازاو با توجه به تعداد بن ها جایزه دریافت کرد . 

 

 

 

معلم : خوب بچه های گلم امیدوارم در گروه جدید تلاش مفید داشته باشید تا بهتر یاد بگیرید،همانطور که در جلسه ی قبل یاد گرفتیم یکی از وسایلی را که در یادگیری جغرافیا به ما کمک می کندنقشه است.دوست داریدامروز مطالب بیشتری درباره ی نقشه وچگونگی تهیه ی آن و...یاد بگیریم. (ایجادانگیزه)

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

فراگیران:باشور واشتیاق داد می زنندبله دوست داریم.

معلّم:از فراگیران می پرسد که آیا تاکنون اتّفاق افتاده است که از بالا به چیزی نگاه کنند وشکل آن رابکشند؟(مرحله اول از الگوی روش ساخت گرایی- درگیر کردنEngaging)

فراگیران:بسیاری از آن ها می گویند بله.

معلّم:شکل های را به گروه ها می دهد و به آن ها می گوید در این شکل ها تصویر اشیایی را می بینید که از بالا به آن ها نگاه کرده اند.حدس بزنید که هر کدام،تصویر چه چیزی است. (مرحله اول از الگوی روش ساخت گرایی- درگیر کردنEngaging)

فراگیران:به صورت گروهی نام شکل ها را در زیر آن ها می نویسند.

معلّم:آفرین بچه ها.به گروه هایی که نام شکل ها را درست حدس زده اند،امتیاز گروهی برای آن ها لحاظ می کند.سپس ازتمام فراگیران می خواهد که فعّالیت در کلاس صفحه ی 12کتاب درسی را انجام دهند.(مرحله ی دوم از الگوی روش ساخت گرایی-کاوشExploration)

فراگیران:با راهنمایی معلّم فعّالیت هارا انجام می دهند.در صورت نیاز به کمک، از معلّم،کمک می گیرند.

معلّم:آفرین بچّه ها.در ضمن بررسی کار فراگیران به فراگیرانی که کارشان را درست انجام داده اند،بن تشویق فردی می دهد وچک لیست مربوطه را کامل می کند.سپس از دانش آموزان  می خواهد پرنده ای را که از بالا به زمین نگاه می کند،مجسم کنند که چگونه زمین را می بیند؟ (مرحله ی دوم از الگوی روش ساخت گرایی-کاوشExploration)

فراگیران:سعی می کنند این صحنه را مجسم کنند.

معلّم :خسته نباشید بچه ها.شکل های صفحه ی 13 کتاب درسی ویا شکل های دیگری را به آن ها نشان می دهدو می گوید:این شکل،نقشه ی همان جایی است که پرنده،در هنگام پرواز می بیند.دراین نقشه،ساختمان ها،خیابان ها،درختان ویک دریاچه نشان داده شده است.اکنون اعدادی را که در تصویر می بینید،به نقشه منتقل کنید. (مرحله ی دوم از الگوی روش ساخت گرایی-کاوشExploration)

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

فراگیران:اعداد را به نقشه منتقل می کنند.

معلّم:ضمن بررسی کار فراگیران،کسانی که نیاز به راهنمایی داشته باشند را،راهنمایی می کندو آن هایی که درست عمل می کنندبا عبارات محبّت آمیزی تشویق می کند وبه آن ها بن تشویق می دهد.سپس به فراگیران می گوید که در گروه های خود درباره ی این که  چگونه نقشه ی یک منطقه را رسم می کنند؟ بحث کنید.بعد نتیجه ی بحث گروهی خود را در کلاس مطرح نمایید. (مرحله ی سوم از الگوی روش ساخت گرایی- توصیف Explanation)

فراگیران:مشغول بحث وگفتگو در گروه های خود می شوند ومعلّم نیز ضمن نظارت بر کارآن ها چک لیست های ارز شیابی را نیز کامل نموده و امتیازات را ثبت می نماید.بعد از اتمام وقت بحث گروهی در هر گروه یک نفر به عنوان سخنگوی گروه نتیجه ی بحث گروه را بیان می کند.(باید توجه شود که سخنگوی گروه همیشه یک نفر نباشد وهمه اعضای گروه فرصت حرف زدن داشته باشند.)

سخنگوی گروه سبز:برای رسم یک نقشه باید از بالا به آن نگاه کرد.

 سخنگوی گروه زرد: برای رسم یک نقشه باید آن را در اندازه ی خیلی کوچک تر روی کاغذ بکشیم.

سخنگوی گروه قرمز: برای رسم یک نقشه باید از بالا به آن نگاه کرد.و آن را در اندازه ی خیلی کوچک تر روی کاغذ بکشیم.

سخنگوی گروه آبی: برای رسم یک نقشه باید از بالا به آن نگاه کرد.و آن را در اندازه ی خیلی کوچک تر روی کاغذ بکشیم.با این کار نقشه ی ساده ای از یک شهر یا روستا به دست می آید.

 سخنگوی دو گروه نارنجی وسفید سخنان دوستان خود را تائید و تکرار می کنند.

معلّم:آفرین بچه ها کاملاًدرست است وامتیازات گروه ها را لحاظ می کند. سپس از بحث آن ها نتیجه گیری می کندونقشه را اینگونه برای بچّه ها تعریف می کندکه(نقشه شکلی است که زمین یا قسمتی از آن را نشان می دهد.)وسپس ازآن ها می خواهد که به نقشه ای که از کلاس خود کشیده بودند،توجّه کنند.واز آن ها می پرسد که آیا نام هر چیز را روی شکل آن،نوشته اند؟اگر نخواهیم نام همه چیز را روی شکل آن بنویسیم،چه می کنیم؟وسپس از آن ها می خواهد که برای نقشه ی کلاس خود یک راهنما درست کنند

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

وفعالیت در کلاس صفحه ی 15 کتاب درسی را کامل کنند.(مرحله ی سوم از الگوی روش ساخت گرایی- توصیف Explanation)

فراگیران:مشغول رسم راهنمای نقشه می شوند ومعلّم نیز ضمن کامل نمودن چک لیست ارزشیابی،راهنمایی های لازم را به فراگیران می دهد.

معلّم:توضیح می دهد که روی هر نقشه،علامت هایی وجود دارد.این علامت ها برای نشان دادن کوه،تپّه،جنگل،دریا،دریاچه،خانه،خیابان و چیزهای دیگر به کار می روند.در پایین هر نقشه،یک راهنما وجود دارد.ما به کمک راهنمای نقشه،معنای رنگ هاوعلامت هایی را که در نقشه به کار رفته است،می فهمیم.سپس چند نمونه نقشه باراهنما به آن ها می دهد و از آن ها می خواهدکه بگویند که هر علامت چه چیزی را نشان می دهد؟(مرحله ی چهارم از الگوی روش ساخت گرایی- شرح وبسط(گسترش) Elaboration )

فراگیران:توضیح می دهند که علامت های نقشه چه چیزی را نشان می دهند.

معلّم :از فراگیران می خواهد که فعالیت در کلاس صفحه ی 16 کتاب درسی راکامل کنند. (مرحله ی چهارم از الگوی روش ساخت گرایی- شرح وبسط(گسترش) Elaboration )

فراگیران: با راهنمایی معلّم فعّالیت هارا انجام می دهند.در صورت نیاز به کمک ،از معلّم،کمک می گیرند.سپس خانه های روی نقشه را متناسب با رنگ راهنمای نقشه،رنگ آمیزی می کنند.

معلّم: آفرین بچّه ها.در ضمن بررسی کار فراگیران به فراگیرانی که کارشان را درست انجام داده اند،بن تشویق فردی می دهدوچک لیست مربوطه را کامل می کند.

4-ارزشیابی  تکوینی:

معلم باید در هر مرحله از تدریس از فراگیران سوالاتی را بپرسدبه جهت این که بداند آیا فراگیران مفهوم درس رامرحله به مرحله درک کرده اند یا تدریس موثر بوده است ؛در غیر این صورت باید از راه وطریق دیگر وارد شد.که در این طراحی آموزشی در تمام مراحل تدریس معلم ارزشیابی تکوینی را مدنظر داشته

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

است واین نوع ارزشیابی فرایندی می باشد وبسیار مهم است . (مرحله ی پنجم از الگوی روش ساخت گرایی- ارزشیابی Evaluation )

5- جمع بندی:

در این مرحله معلّم  با کمک فراگیران و پرسیدن سؤالاتی از آن ها به جمع بندی مطالب می پردازد.ومفاهیم نقشه،نحوه ی تهیه ی نقشه ،راهنمای نقشه،فایده ی راهنمای نقشه یادآوری می نماید.

6- ارزشیابی پایانی:

  - تکمیل چک لیست دانش آموزان هرگروه ودادن امتیاز به گروه های فعال با توجه فرایند های کلاس وبررسی نگرش آن ها نسبت به درس و در نهایت معلم سوالاتی در  باره ی  درس ازدانش- آموزان به عمل می آورد. (مرحله ی پنجم از الگوی روش ساخت گرایی- ارزشیابی Evaluation )

معلّم: به کارزان اشاره می کند،واز او می خواهد تعریف نقشه را بگویید.

کارزان:نقشه شکلی است که زمین یا قسمتی از آن را نشان می دهد.

معلّم:آفرین کارزان،ویک بن تشویق به او می دهد.سپس از هیژا می خواهد بگوید چگونه نقشه ی ساده ای از یک منطقه به دست می آید؟

هیژا: برای رسم یک نقشه باید از بالا به آن نگاه کرد.و آن را در اندازه ی خیلی کوچک تر روی کاغذ بکشیم.با این کار نقشه ی ساده ای از یک شهر یا روستا به دست می آید.   

معلّم:آفرین هیژا،ویک بن تشویق به او می دهد.سپس از هیوا می خواهد بگوید راهنمای نقشه چه کمکی به ما می کند؟

هیوا: ما به کمک راهنمای نقشه،معنای رنگ هاوعلامت هایی را که در نقشه به کار رفته است،می فهمیم.

معلّم:آفرین هیژا،ویک بن تشویق به او می دهد و از فراگیران می خواهد که خودشان را تشویق کنند.

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

 7-تعیین فعالیت های خارج از کلاس ومعرفی کتاب متناسب با موضوع درس:

معلّم ازفراگیران می خواهد که در منزل نقشه اتاق خود را بکشند وبرای آن راهنمای نقشه درست کنند وبرای جلسه ی بعد به کلاس بیاورند تا آن را نمایشگاه کارهای کلاسی نصب نمایند.سپس به آن ها توصیه می کند که کتاب اطلس های جغرافیایی را مطالعه نمایند.وخلاصه ای از نتیجه ی مطالعات خود را به عنوان فعالیت مکمل و فوق برنامه برای کلاس بعدی تهیه نموده وارائه نمایند.    

(مرحله ی پنجم وآخر از الگوی روش ساخت گرایی- ارزشیابی Evaluation )

نام ونام خانوادگی:........................      شماره.:..................

چك ليست ارزشیابی ذرس سوم جغرافیا نقشه چیست؟

 

       فعالیت های دانش آموز

طبقات فرایند یاددهی یادگیری

 

درک مفاهیم

کسب مهارت

به کار گیری مفاهیم ومهارت

تحلیل نقادانه وسازماندهی ایده ها

* اهمیت نقشه وراهنمای آن را را برای خودش ودیگران بیان می کند.

 

 

 

 

*مصادیق مختلف کاربرد نقشه وراهنمای آن رادر زندگی روزمره ی خودتشخیص می دهدوبیان می کند.

 

 

 

 

* نسبت نحوه ی تهیه ی نقشه  حساسیت نشان می دهد.

 

 

 

 

*در باره ی علامت های نقشه  قضاوت می کند.

 

 

 

 

*نظافت شخصی ونیز محیط پیرامون را رعایت می کند

 

 

 

 

 

 

 

 

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

چك ليست ارزشیابی از نگرش ها

نوع رفتار

سطح عملکرد

 

درحدانتظار

نزدیک به حدانتظار

نیاز به تلاش بیشتر

* به قوانین ومقررات کلاس احترام می گذارد

 

 

 

*در زمان تعیین شده در بحث های گروهی شرکت می کند

 

 

 

*باهم گروه های خود ارتباط برقرار می کند

 

 

 

*وظایف محول به خود را در گروه به درستی انجام می دهد

 

 

 

*تمایل دارد ایده هایش را با بقیه در میان بگذارد

 

 

 

*برای نظر دیگران احترام قایل است وبه رای مخالف گوش می دهد

 

 

 

اثرات آموزش الگو:

- ارائه ی راه حل برای رسیدن به یادگیری

- شرکت فعال فراگیران در امر یادگیری

- افزایش توان دانش آموزان جهت کسب اطلاعات تازه

- توانایی ایجاد رابطه ی چند جانبه با ( دانش آموزان، معلم )

- استفاده از آموخته های قبلی در موقعیت های جدید

- تقویت گوش دادن در سخن گفتن

- کاوشگری منظم و گسترش گنجینه ی لغات

- آشنایی با مفاهیم کلیدی مانندنقشه ،راهنمای نقشه و ...

اثرات پرورشی الگو:

- احترام گذاشتن به اعضای گروه

- همزیستی مسالمت آمیز دانش آموزان

- ایجاد احساس لذت در یادگیری

- علاقه به کاربرد یافته های جدید در موقعیت های واقعی زندگی

طرح درس " جغرافیا" پايه چهارم ابتدايي

- مستقل بودن تک تک افرا د در حین کار گروهی

- پرورش روحیه ی قدر شناسی در دنش آموزان

- تقویت احساس مسئولیت و اعتماد به نفس

                       منابع :

                              ۱- كتاب درسي

                              ۲- كتاب راهنماي معلم

                              ۳- الگوهاي جديد تدريس - خانم حاجي اسحق

 

 

 

مبانی علمی ونظری

)Constructivism  ساختن گرایی(
پایه گذاران این نظریه : دیویی ،پیاژه،ویگوتسکی،برونرو ازوبل

نوعی فلسفه ی یادگیری است که به موجب آن انسان با بهره گیری از تجارب قبلی ، شناخت خود را از جهان می سازد .

 اصول ساختن گرایی بر پایه ی آگاهی از یادگیری استوار است و پیام اصلی آن این است که دانش به یادگیرندگان منتقل نمی شود ، بلکه یادگیرندگان دانش خود را برای خود می سازند .

 در واقع یادگیری ساختن گرا فرایندی پویا و درونی است که طی آن فراگیران به شکلی فعال و با ارتباط دادن اطلاعات جدید به آن چه قبلا آموخته اند دست به ساخت دانش  می زنند .

هدف نهای ساختن گرایی

حمایت از دانش آموزان است تا آنها را به متفکرانی خلاق و حل کننده ی مسایل تبدیل کند . دانش آموزانی فکور که قدرت شناخت و استفاده از آموخته های خود را دارا باشند .

پشتوانه یادگیری ساختن گرا ،تجارب مختلف و تعاملات اجتماعی است . نه تمرینات نامنظم و از بر کردن های طوطی وار  .

وظایف معلمان در جهت تحقق این نظریه :

معلمان راهبردهای آموزشی را متناسب با نیاز و پیش دانسته های دانش آموزان انتخاب می کنند . آنان دانش آموزان را ترغیب و راهنمایی می کنند که خودشان اصول و قواعد را کشف و به طور فعال درباره ی موضوعات بحث کنند .

این نظریه در سراسر فرایند یادگیری ، بر مهارت در حل مسئله ، تفکر انتقادی ، تجزیه و تحلیل ، افرینش و ارزشیابی  تاکید می کند .

تدریس ساختن گرا :

* در تدريس ساختن گرا ، بر خلاف تدريس رفتارگرا هدف انتقال اطلاعات نيست . بنابراين به منظور فراهم نمودن زمينه براي توليد دانش توسط فراگيران از رويكردهاي اكتشافي ، همياري و حل مسئله و فعاليت هايي مانند: فعاليت هاي مشاهده اي ، آزمون فرضيه ، گردش علمي و ... استفاده مي شود

در تدريس ساختن گرا ، از مواد آموزشي استفاد مي شود كه فراگيران بتوانند با آن ها به دست ورزي بپردازند ، يا از آن ها براي برقرار تعامل با محيط بهره گيرند .

 در تدريس ساختن گرا ، كنترل و نظارت بر فرآيند يادگيري به فراگيران سپرده مي شود . در واقع شكلي از اكتشاف هدايت شده وجود دارد تا يادگيرندگان با راهنمايي معلم ، فرصت كشف فعال ، كاوشگري ، بحث و گفت وگو، ارزيابي نقطه نظرات واستدلال و تبادل عقيده را پيدا كند .

در تدريس ساختن گرا ، يادگيري مشاركتي و جمعي مورد تشويق  و حمايت قرار مي گيرد . كلاس هاي درس ساختن گرا غالباً جوي شبيه كارگاه آموزشي دارند . در تدريس ساختن گرا دانش آموز از گروه مي آموزد و به گروه ياد مي دهد و تعاون همكاري را به عنوان يك اصل مسلم در يادگيري مي پذيرد.

* در تدريس ساختن گرا ، هدف به وجود آوردن لحظه ي « آهان » است . لحظه اي كه فراگير ناگهان كلمه ي «فهميدم » را بر زبان مي آورد. فرآيند پرورش چنين درك و فهم هايي در زماني طولاني تر از مان پيش بيني شده پيش مي رود.

در تدريس ساختن گرا ، به منظور تعميق درك و دريافت دانش آموزان از مفاهيم يا اصول ، معلم آنان را به شرح و بسط يافته هاي ذهني شان هدايت مي كند.

* در تدريس ساختن گرا ، اختيارات يادگيري ويژه اي به دانش آموزان داده مي شود و كاوشگري از طريق همياري بيش ترين سودمندي را عايد مي كند .

معلم با رويكرد ساختن گرايي

در رويكرد ساختن گرايي ، يكي از نقش هاي مهم معلم نقش آسان سازي فرآيند ساخت دانش است . در اين فرآيند يادگيرنده در مركز يادگيري است و معلم نقش راهنما و تسهيل كننده را بازي مي كند و به يادگيرنده اجازه داده مي شود تا دانش را بسازد و نه اينكه دانش از طريق آموزش به او ارايه شود .

در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان با آگاهي از نظرات و تجارب قبلي فراگيران موقعيت هايي را طراحي مي كنند كه فراگيران بتوانند به بازسازي يا بسط دانش خود بپردازند . اين موقعيت ها از طريق فعاليت هاي آموزشي گوناگوني مانند پروژه ، تهيه ي گزارش ، كارورزي و ... ارايه مي شود .

* بخش مهمي از نقش معلم در فضاي ساختن گرا سؤال كردن است .

معلمان از طرح سؤالات به عنوان داربست يادگيري استفاده و با توجه به اهداف پيش بيني شده      پرسش هايي را مطرح مي كنند كه فراگيران را به پرسش كنندگاني ماهر تبديل مي كند .

آيا چيز تازه اي ديده ايد

آيا مي توانيد راه ديگري بيابيد ؟

چه اتفاقي مي افتد اگر....

 سؤالاتي از اين دست ، تحليل ، تركيب و قضاوت توأم با ارزيابي را به همراه دارد .

در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان فراگيران را در كشف توانايي ها و علايق ياري مي كنند ، چون مي دانند هيچ انگيزه اي براي يادگيري قوي تر از علاقه ي عميق و وادارنده نيست .

* در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان فراگيران را در كشف توانايي ها  علايق ياري مي كنند، چون مي دانند هيچ انگيزه اي براي يادگيري قوي تر از علاقه ي عميق و وادارنده نيست .

در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان بررسي تفاوت هاي فردي فراگيران را به عنوان معايبي كه بايد رفع شود در نظر نمي گيرند ، بلكه آن را به عنوان « گنجينه هاي دانش » به حساب مي آورند ، كه مي تواند براي غني سازي و تقويت يادگيري فراگير مورد استفاده قرار گيرد.

* در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان دانش آموزان را براي ايده سازي هدايت مي كند ، به آزمون ايده ها راغب مي سازند و مفهوم سازي را مورد تشويق قرار مي دهند .

در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان دانش آموزان را متفكراني به شمار مي آورند كه نظريه پردازان آينده خواهند بود .

 در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان با آگاهي از چشم اندازهاي دانش آموزان ، محيط را براي اخذ تجربه از سوي يادگيرندگان آماده مي سازند .

ارزشيابي با رويكرد ساختن گرايي

در رويكرد ساختن گرايي ، به جاي ارزشيابي محصول ، فرآيند ساخته شدن محصول و توليد دانش ارزيابي مي شود . در واقع ارزشيابي از اين كه فراگيران چگونه به ساختن دانش مي رسند ، مهم تر از ارزشيابي فرآورده هاي يادگيري است .

در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان از طريق چك ليست و با مشاهده ي فراگيران در حين ساختن چيزي ، انجام تحقيق و همكاري و همياري با هم كلاسي، به گردآوري اطلاعات اقدام مي كنند.

 در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان مجموعه يا گزيده اي از كارهاي فراگيران را در طي يك دوره و نيز محصولات و فرآيندهايي كه نشانگر گرايش هاي فردي فراگير است را نگه مي دارند (ارزشيابي پوشه اي )

در رويكرد ساختن گرايي ، معلمان براي فعاليت هاي پروژه اي اهميت زيادي قائلند و از فراگيران مي خواهند نمايشگاهي از عملكردهاي خود را در معرض ديد سايرين قرار دهند . اين كار به طرق گوناگون ، نشان مي دهد كه دانش آموزان چه مي دانند و قادر به انجام چه كاري هستند .

بسياري از معلمان از والدين دانش آموزان مي خواند درباره ي كار فرزندانشان اظهارنظر كرده و آن را ارزشيابي كنند . همچنين اين معلمان عموماً از دانش آموزان مي خواهند دست به « خودارزشيابي» بزنند .

در رويكرد ساختن گرايي از آزمون هاي باز پاسخ و عملكردي براي ارزشيابي دانش آموزان استفاده مي شود .

 در رويكرد ساختن گرايي ،معلمان اندازه ي اثرگذاري تمرين هاي ارائه شده براي دانش سازي را مي سنجد وانتظارات به وجود آمده را بررسي مي كنند.

 در رويكرد ساختن گرايي، ارزشيابي با تدريس درهم آميخته است و با مشاهدات معلم و           به كارگيري روش ها و ابزارهاي جديد صورت مي گيرد.

در رويكرد ساختن گرايي، لازم است معلم مهارت هاي اكتسابي و كيفي سازي دانش آموزان را بيازمايد تا از تغييرات پديدآمده در تفكرات و ميزان تسلط بر مهارت ها آگاهي يابد و بازخوردي هم به فراگيرندگان عرضه كند .

در رويكرد ساختن گرايي، مطلوب ترين حالت آن است كه ارزشيابي از يادگرفته هاي دانش آموزان باتوجه به نحوه ي عملكرد آن ها در محيط هاي واقعي انجام پذيرد زيرا با فرض آن هك يادگيري ساخت گرايانه براي يادگيري دانش پيشرفته مناسب است . ارزشيابي يادگيري بايد معطوف به نحوه ي حل مسئله يادگيرندگان در محيط هاي واقعي باشد .

منابع:

1- الگوی تدریس 2004 – مترجم دکتر محمد رضا بهرنگی

2- آموزش راه های یادگیری – سهیلا حاجی اسحاق

3- ره آورد های نظری و تجربی – تألیف و تدوین محمد رضا بهرنگی

4- آموزش راه های یادگیری – سازمان آموزش و پرورش استان مازندران

5- راهنمای علمی روش های مشارکتی و فعال در فرآیند تدریس – منوچهر فضلی خانی

6- کلیات روش ها و فنون تدریس – امان الله صفوی

7- شیوه های یادگیری کودکان ( استلاو سینادو )

8- جزئیات روش های تدریس – دکتر نادر قلی قورچیان

9- هوش های چند گانه در کلاس های درس– توماس آرمسترانگ- م مهشید صفری

 

 

نوشته شده توسط حکیم عمرانی در ساعت 0:3 قبل از ظهر | لینک  |